Gündüz Alp Ertuğrul Gazi’nin babası mıdır?

gunduz-alp-ertugrul-gazinin-babasi-midir
gunduz-alp-ertugrul-gazinin-babasi-midir

Osmanlı Devleti’nin temellerini oluşturan Kayı Boyu son zamanlarda çekimi yapılan tarihi dizilerin etkisi ile yeniden gündeme geldi. Kayı Boyunun göç ettiği bölgeden tutun soy itibariyle nereye dayandığı gibi birçok konuda araştırmalar yapılıyor.

Diriliş Ertuğrul ve Kuruluş Osman dizileri ile Osmanlı Devleti’nin temellerini oluşturan Kayı Aşireti insanlar tarafından oldukça büyük bir ilgi ile araştırılmaya devam ediyor. Tarihi kaynaklarda yer alan bilgilerin çeşitlilik göstermesi ve dizinin senaryosunda yer alan bazı olayların gerçek hikayeler ile ilişkilendirilmeye çalışılması esnasında birçok soru işareti meydana çıkıyor.

ERTUĞRUL GAZİ’NİN BABASI TARİHTE KİM?

Miladi 13. Asrın ortalarında Kayı aşiretinin reisi olan Ertuğrul Gazi’nin babasının gerçekte kim olduğu konusu da tartışılan konulardan bir tanesi durumunda yer alıyor.

Yapımcı şirket tarafından kaleme alınan Diriliş ve Kuruluş dizilerinin senaryolarında Ertuğrul Gazi’nin babası Kaya Alp oğlu Süleyman Şah. Süleyman Şah’ın ise 3 erkek evladı bulunuyor ve bunlardan en küçüğü Erdoğdu (Ertuğrul) Gazi.

Süleyman Şah’ın diğer oğulları yani Ertuğrul Gazi’nin abilerinin adı ise dizide sırasıyla büyük olan Gündoğu (Gündoğdu) ve ortanca Sunkur-Tekin olarak biliniyor. Bazı tarihi kaynaklara göre ise Gündüz Bey Ertuğrul Gazi’nin babasıdır. Bununla ilgili olarak Osman Bey döneminde basılmış olan paralar delil olarak gösteriliyor. Zira son zamanlarda ele geçirilen bu paraların üzerinde Osman Gazi’nin ismi Osman bin Ertuğrul bin Gündüz olarak geçiyor. Yani Gündüz oğlu Ertuğrul oğlu Osman. İşte bütün bu tartışmaların asıl nedeni dönemin tarihi ile ilgili olarak kaleme alınmış eserlerde yer alan bilgilerin çeşitlilik göstermesidir. Dönem ile ilgili net bilginin bulunmamasının nedeni ise en erken tarih kitabının Osman Gazi’nin vefatından 100 yıl kadar sonra kaleme alınmış olmasıdır.

Bugün izlediğimiz dizilerde yazılan senaryonun döneme ait 15-20 sayfalık tarihi belgeler ışığında kaleme alındığı bilinmektedir. Senaristlerin ise ele geçen bilgileri birleştirip memzuç hale getirmek yerine sabit bir fikir üzerine işleme nedenlerinin olayı daha da karışık hale getirmemek olduğu söylenebilir.

GÜNDÜZ ALP ERTUĞRUL GAZİ’NİN BABASI MIDIR?

Yazıcızade Ali Efendi’nin Tevârih-i Al-i Selçuk isimli eserinde yer verdiği bilgilere göre Ertuğrul Gazi’nin babası Gökalp Bey’dir. Gökalp Bey’in ise büyük oğlunun adı Ertuğrul Gazi iken küçük oğlunun adı Tündar (Dündar) Bey’dir. Bu yazarın verdiği bilgiler arasında Ertuğrul Gazi’nin diğer oğullarına dair bilgi yoktur. Yalnızca Osman Gazi soy ağacında yer almaktadır.

Enveri ise Düstûrnâme-i Enverî adlı eserinde daha detaylı bilgilere yer vermiştir. Onun verdiği bilgilere göre Osman Gazi’nin babası Ertuğrul Gazi’dir. Ertuğrul Gazi ise Gündüzalp’in oğludur. Gündüzalp ise Şehmelik’in iki oğlundan birisidir. Şehmelik’in diğer oğlu ise Gökalp Bey’dir. Şehmelik’in ise soyağacındaki babası Mir Süleyman Alp, Mir Süleyman Alp’in de babası Gazan Bey’dir.

Şükrüllah ise Behcetü’t Tevârîh isimli eserinde doğrudan Bey olanların isimlerine yer vermiş, Beylerin diğer oğulları hakkında bilgilere soy ağacında yer vermemiştir. Ona göre Oğuz’un oğlu Gökalp Bey, Gökalp Bey’in oğlu Kızıl Buga, Kızıl Buga’nın oğlu Kaya Alp ve Kaya Alp’in oğlu Süleyman Şah’tır. Ertuğrul Gazi ise Süleyman Şah’ın oğlu olup Osman Gazi’de Ertuğrul Bey’den sonra onun Bey olan oğludur.

Hasan bin Mahmûd el-Bayâtî’nin Câm-ı Cem-Âyîn adlı eserinde yer alan soy ağacına göre ise Ertuğrul Gazi’nin Savcı Bey, Osman Bey ve Gündüz Bey isminde 3 oğlu bulunmaktadır. Ertuğrul Gazi’nin babası Süleyman Şah iken onun da babasının adı Kaya Alp’tir.

Karamanlı Mehmed Paşa’ya göre Ertuğrul Gazi’nin soy ağacı:

Âşıkpaşazâde’nin Âşıkpaşazâde Tarihi adlı eserinde yer alan Ertuğrul Gazi’nin soy ağacı:

Günümüzde izlediğimiz dizilere göre Neşrî’nin Kitab-ı Cihannüma adlı eserinde yer alan soy ağacının tercih edildiği söylenebilir. Zira dizilerdeki senaryoya en uygun soy ağacının yazarın verdiği bu eserde yer aldığı gözlemlenmektedir.

Neşri’ye göre Süleyman Şah’ın Sunkur-Tekin, Ertuğrul, Gündoğu ve Tündar (Dündar) adında dört erkek evladı bulunmaktadır. Saru-Yatı, Osman ve Gündüz ise Ertuğrul Gazi’nin oğullarıdır.

Bunların yanı sıra Ertuğrul Gazi’nin oğlu Osman Bey’in Osmanlı Devleti’ni kurduktan sonra soyum Süleyman Şah’tan gelmektedir dediği rivayet edilir. Ancak bazı tarihçiler bu bahsedilen Süleyman Şah’ın Büyük Selçuklu Devleti’nin Anadolu’nun fethinden sonra aşireti ile birlikte yerleştirdiği Kutalmış Oğlu Süleyman Şah olduğunu ifade ederler. Bu bilgiler Süleyman Şah’ın Fırat nehrinde boğularak vefat etmesi hadisesi ile birlikte değerlendirildiğinde coğrafya olarak örtüşmektedir. Ancak tarih ile ilgili kesin yorumlar yapabilmek için delil niteliğinde kesin bilgi ve belgelerin bulunması gerekmektedir.

Her ne olursa olsun tüm bu araştırmalara sevk eden yapımların referans olarak asli vazifelerini gördüklerini dile getirmek mümkündür.

gunduz-alp-ertugrul-gazinin-babasi-midir

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.