Kübizm nedir? | Önce parçala sonra birleştir –

Sıradaki içerik:

YKS Başvuru 2020’de dikkat edilmesi gerekenler!

e
sv

Kübizm nedir? | Önce parçala sonra birleştir

avatar

Muharrir

  • e 0

    Mutlu

  • e 0

    Eğlenmiş

  • e 0

    Şaşırmış

  • e 0

    Kızgın

  • e 0

    Üzgün

kubizm-nedir

20. yüzyıl itibariyle etkisini göstermeye başlayan Kübizm, sanatta oluşturduğu etkiler ve meydana getirdiği değişiklikler ile öne çıkan bir akımdır. Bu akımın etkisiyle sanatta yer alan eski fikirler yerini yeni fikirlere bırakmıştır. Peki sanat üzerinde yeni bir anlayışa yelken açan Kübizm nedir? Bu akımın etki ettiği sanat dalları hangileridir? Kübizm konusunda etkili rol oynayan sanatçılar kimlerdir?

Kübizm nedir?

Kübizm; Paris’te 1906 yılında ortaya çıkmıştır. Fransız Georges Braque ve İspanyol Pablo Picasso’nun kurduğu ve Empresyonizm akımına tepki olarak doğan Kübizm nedir kısaca anlatmak gerekirse varlıkların dışarıdan görünümleri ile birlikte içerisinde bulunan ve görünmeyen dünyalarının da yorumlanması anlamına gelmektedir. Bu akım ilk olarak resim ve heykel gibi sanatlar üzerinde etki oluşturmuş ve bu dallarda kübizm etkisiyle eserler meydana konmuştur. Fakat daha sonra akımın etkisi edebî ve mimarî sanatlar alanında ortaya konulan eserler üzerinde de görülmeye başlamıştır. Hatta bu alanlarda akımın gösterdiği etkinin oldukça yoğun olduğu söylenebilir.

Kübizm, bir manzarayı ya da olayı ele alırken önce parçalara ayırır. Daha sonra sanatçı kendi ruh haline göre o parçaları tekrar birleştirerek esere son halini verir. Eserlerde aktarım metodu olarak geometrik şekiller kullanılır. Eğer bir nesne eserde dışarıdan göründüğü gibi aktarılmışsa bu durumda sanatçının eser üzerinde etkisinin yok olduğunu düşünülmektedir. Bundan dolayı olacak ki Kübizm akımı içerisinde ortaya konan sanat eserinde farklı motiflerin sentezi oldukça önemlidir. Bu zamana kadar ortaya konan eserlerde bu sentezlerin izleri mevcuttur.

Analiz-Sentez metodu

20. yüzyılda toplum içerisinde meydana gelen olayların oluşturduğu gergin ortam herkesi etkilediği gibi Kübizm sanatçılarını da etkilemiştir. Bu etkiler ile akım yavaş yavaş resim ve heykel alanında gösterdiği etkinin yanı sıra edebi eserlerde de etki göstermeye başlamıştır. Bu bağlamda edebi sanatçılar da ressamların önce parçala daha sonra birleştir metodunu esas alarak şiirlerini parçalara ayırmaya başlamış ve daha sonra parçaladıkları şiirlerine tekrar birleştirme yoluyla son halini vermişlerdir.

Edebiyatçılar tarafından da uygulanmaya başlanan bu yöntem Kübizm akımında analiz sentez metodu olarak isimlendirilmiştir. Bu doğrultuda eser ortaya koymayı hedefleyen bir şair önce mısraları oluşturmuş ve daha sonra oluşturduğu bu mısraları kendi kişisel fikirleri ve ruh hali ile yoğurmuştur.

Kübizm Kurucusu kimdir?

Kübizm Akımı kurucusu olan isim aslında herkes tarafından tanınan son yüzyıllara damgasını vurmuş meşhur ressam Pablo Picasso’dur. Picasso’nun meydana getirdiği bu sanat akımı tabiatı farklı bir yönü ile değerlendirmeyi hedeflemektedir. Akım içerisinde eser oluşturan ve Kübist ismi verilen ressamlar eser ortaya koyarken nesnelerin olması gereken biçimlerinde olmasına dikkat etmiş ancak aynı zamanda bu nesnelerin konu ve tablo bakımından değişken bir yapıda olduğu da gözlemlenmiştir. Zira bu değişkenlik geometrik bir bütün şeklinde eserin içerisinde parçalara ayrılmış bir vaziyettedir.

Kübizm konuya pek ehemmiyet vermemiştir. Resim alanında ortaya konulan tabloların konu itibari ile aynı meseleleri ele aldığı gözlemlenmiş ve bu nedenle ilk ortaya konulan eserlerin birbirini tekrar ettiği konusu sıkça eleştiri almıştır.

Empresyonizm karşısında…

Kübizm akımı bilindiği gibi Empresyonizm akımına tepki olarak ortaya çıkmıştır. Empresyonizm güneş ve gölgeler ile yapılan oyunlar üzerine kurulu bir sanat anlayışını savunurken burada oluşan estetik sanat akımının odak noktası olmuştur. Kübizm ise renk oyunları ile sanat eseri oluşturmayı reddetmiş ve bunun yerine nesnelerin geometrik yapıları üzerine çalışmayı tercih ederek bu yapılarını ön plana çıkarmıştır. Ele alınan nesnelerin boş bir alan içerisinde kapladığı hacmi ortaya çıkarmak adına nesneler parçalanmış ve farklı yönlerden nasıl göründükleri odak noktası yapılarak çalışılmıştır.

Kübizm Eserleri

Ekseriyet itibariyle resim alanında etkileri görülen Kübizm akımı 1913 yılı itibariyle edebî eserler üzerinde de etkili olmaya başlamıştır. Kübizm anlayışı ile edebiyat alanında çalışma yapanlara öncülük eden isim Guillauma Apollinaire olmuştur. Bu sanatçı şiir ve Kübizm arasında bir bağ kurarak edebiyat alanına damga vurmuş ve bu zamana kadar denenmemiş farklı eserler ortaya çıkarmıştır.

Bu açıdan edebiyat alanında büyük bir farklılık olan Kübizm etkili şiirler çok geniş kitlelere hitap edememiş ve yayılma eyleminde başarısız olmuştur. Türk Edebiyatı’nda ise Kübizm etkisinin görüldüğü şiir ve edebi eserlere rastlanmamıştır.

Kübizm Sanatçıları/Ressamları

Başlangıçta resim ve heykel alanında izlerine sıkça rastlanan Kübizm akımı sanatın hemen hemen her türlüsünde karşımıza çıkmaktadır. Ancak diğer sanat dallarında oldukça etkili olmasına rağmen sürekliliğini koruyamamıştır. Kübizm en çök etkiyi resim ve mimari dallarında göstermiştir. Bunun nedeni ise akımın yüzey sanatı olmasına bağlanmaktadır.  
Kübizm bu özelliği sayesinde mimaride Kübik mimari anlayışının ortaya çıkmasına da neden olmuştur. Dolayısıyla süsleme sanatı alanında da oldukça etkili bir konuma gelmiştir.

Karakteristik yapı itibariyle Kübizm Sanatçıları ele alındığında nesnelerin göründükleri hallerinden çok görünmeyen kısımları ile anlatılmaya çalışıldığı gözlemlenmektedir. Bu bakış açısı nedeniyle kübist ressamlar, cisimleri çok yönden eserlerinde göstermeyi istemişlerdir. Bundan dolayı önce bozup parçalanan daha sonra sanatçı tarafından yorumlanarak geometrik nesneler şeklinde çizime aktarılan nesnelere eserler üzerinde rastlanmaktadır.

Bu akım içerisinde resim dalında eser ortaya koyan sanatçıların isimlerinin en başında meşhur ressam Pablo Ruiz Picasso’nun bulunduğu görülmektedir. Bunun haricinde Georges Braque, Juan Gris, Fernand Leger, Albert Gleizes, Roger de la Fresnaye, Andre Lhote ismindeki sanatçılar da bu ana fikir üzerinde çalışmalar ortaya koymuştur.

Kübizm Nasıl Ortaya Çıktı?

Bu akımın öncüsü olan Pablo Ruiz Picasso küçük yaşlardan itibaren resim sanatına meraklı olan birisi idi. İlk yaptığı resimleri incelendiğinde Picasso’nun Uzakdoğu’da ve Japonya’da bulunan ressamların etkisi altında kaldığı müşahede edilmektedir. O dönemde popüler olan Empresyonizm’in yavaş yavaş sahip olduğu popülerliği ve etkisini yitirmeye başladığının farkına varan Picasso, daha dinamik bir yapı olduğunu düşündüğü bir akım için kolları sıvamıştır. Kübizm’in ilk temellerinin atıldığı bu dönemde Picasso’ya Georges Braque eşlik etmiştir. Edebi alanda şiirler yazan Apollinaire ise daha sonra Kübizm’i şiirlere taşıyarak ikilinin yanına katılmıştır.

Maddeler halinde Kübizm Özellikleri Nelerdir?

  • Öncelikle bilinmesi gerekir ki bu akım Empresyonizm akımına ait olan düşünce biçimine tamamen muhaliftir. Akımın sanatçıları Empresyonizm’in muvakkat/geçici şekillendirme ve tasvirlerden oluştuğunu düşünmekte ve eleştirmektedir.
  • Kübizm’e göre bir nesne dış görünüşünden ibaret değildir ve ona ait iç dünya tasvir edilmelidir. 
  • Bu akım çerçevesinde eser ortaya koyarken bu eserlerdeki anlamı temsil etmesi amacıyla nesne ve duygular sentez edilmektedir.
  • Resim ve Edebî eserlerde görülen bu yöntemin ismi analiz sentez yöntemidir.
  • Bu akımda konunun ne olduğuna önem verilmemiştir.
  • Doğa ifade edilirken geometrik şekiller vasıtasıyla farklı yönden işlenmiştir.
  • Nesne yani varlık anlatılırken onun bütün yönleri değerlendirilmeli ve bu şekilde aktarılmalıdır.
  • Nesneye ait boyutlar yalnızca iç ve dış görünüş değildir. Bahsedilen boyutlar geçmiş ve gelecek tasvirleri de içermelidir.
  • Edebiyatta akıl ve mantık çerçevesi dışına çıkması yanlıştır. Bu anlayışa rağmen akım içerisinde ifade edilmemiş söylemlerin hayal gücü tarafından desteklendiği görülmektedir.
  • Bu akımda noktalama işaretlerine önem verilmez ve hatta hiç kullanmaz.
  • Bu akım yeniliklere daima açıktır.
  • Site İçi Yorumlar

En az 10 karakter gerekli